donderdag 16 februari 2017

Welk boek?



'Er is weer een boek zo'n boek voor je.'
'Zo'n boek?'
'Zo'n boek dat je moet lezen.'
'Welk boek is het?'
'Wacht even, dan moet ik even de envelop openscheuren.'
'Nou?'
'Rustig, alsof je al niet genoeg boeken hebt zeg.'
'Je kunt er nooit genoeg op voorraad hebben hoor.'
'Jaja, dat zeg je van cd's ook al. Maar, het heet "De woensdagclub" van een Westö.'
'Nooit van gehoord. Leuk.'

Welkboek is zo'n stukje bibliotheekwerk waar je niet zo veel over hoort. Misschien is het ook niet zo super sexy als een landelijke catalogus of iets anders met heel veel afkortingen dat maar niet af wil komen maar waar wel stapels papier over geproduceerd worden die slechts door enkelingen gelezen worden ...

(Je moet eens ophouden met die eindeloze zinnen waar geen eind aan te breien is. Begin eens overnieuw)

Over Welkboek hoor je te weinig.

(Kijk, dat is beter. Lekker kort ook)

Hoewel je in bibliotheken tegenwoordig van alles kunt doen komen er veel mensen nog steeds, of ook om een boek te lenen. Maar welk boek?

Je hebt mensen die precies weten wat ze willen lezen, die komen er zelf wel uit. Je hebt mensen die graag met de ogen dicht zomaar een boek uit de kast pakken, ook klaar.
Maar, wat nu als je weet dat je graag boeken leest die in Zuid Amerika spelen, of dat je van heel grappige gewelddadige boeken houdt, wat dan?
Die mensen komen met Welkboek een stuk dichter bij een mooie titel van een boek.

Ik denk dat ik een jaar of twee terug mijn eerste Welkboek proeflezersdag had. Een ernstig surrealistische ervaring was dat. Geklemd tussen twee dagen die alleen maar over zwaar bedreigende  bezuinigingen gingen zat ik plots een hele dag te praten over boeken en hoe je gegevens in Welkboek moest plaatsen. Een hele dag!
Maar, lezen voor Welkboek is dan ook een serieuze zaak.
Een paar maal per jaar valt er een willekeurig boek in mijn brievenbus. Het kan van alles zijn. Literatuur, een detective, iets met buitenaards leven (al is dat laatste me tot nu toe gelukkig bespaard gebleven). Dat lees ik dan. En verwerk de kenmerken en andere dingen. Al klinkt dat verdacht simpel.
Ik ken lezers voor Welkboek die midden in de nacht uit bed springen om toch nog een woord of wat te veranderen in de tekst die ze over een boek schreven. Zelf wroet ik met regelmaat wanhopig met handen in mijn haar als ik voor een een gelezen boek een parallel iets zoek.
Ja, lezen voor Welkboek is een serieuze zaak.

Al is dat natuurlijk ook het mooiste van Welkboek. Levende mensen lezen een boek. Ze voeren een impressie in, zoeken een citaat uit, bepalen of en hoe gewelddadig, grappig en nog wat dingen het boek is. Gebruikers van Welkboek kunnen dan met het simpel verschuiven van wat schuifjes op een website hun voorkeuren invullen.

En nergens is er een algoritme te bespeuren!

Klaar. Verpletterend eenvoudig.

Mocht u af en toe in een bibliotheek komenn, gebruik Welkboek als u eens uit uw leesbubbel wil komen. Bijkomende mooiigheid, in Welkboek vindt je boeken die vaak niet zo wereldomvattend bekend zijn.

En je kunt er mooie dingen als "Is er ook een boek dat speelt in een denkbeeldig land, met een vrouwelijke hoofdpersoon die niet ouder is dan 25?" mee uitproberen.

(Ja, ik heb het uitgeprobeerd)

Welkboek, gebruik het eens wat vaker. Want ook voor deze dienst geldt, als hij niet genoeg gebruikt wordt moet je maar afwachten of hij wel blijft bestaan.

Zo, dat was de promotie, veertien keer Welkboek (15 nu) genoemd in een stukje. Het lijkt wel marketing. Maar Welkboek (16) verdient wat meer bekendheid.

ik ga weer verder met dat boek Westö. Fijn boek, over Finland. Wist u dat er na de eerste wereldoorlog in Finland een burgeroorlog heeft gewoed? 37.000 doden. In Finland!
Alweer iets dat ik niet wist.



Ton

vrijdag 27 januari 2017

Mijn broeders hoeder? (gastblog)




Hoe kan het toch dat een romanverhaal over twee jongens die in een gezin opgroeien dat op geen enkele manier lijkt op het gezin waarin ik ben opgegroeid, over levens die op het overlijden van een moeder na, in zo goed als niets overeenkomen met mijn eigen leven, toch zó "dichtbij" voelt? Dat is namelijk het geval met de nieuwste roman van André Platteel met de titel Net veertien (uitgever Magonia).

Het boek bestaat in principe uit twee delen. Het eerste deel heeft als jaartal 1983 en draait om Jonathan/Jonas, die op dat moment net 14 is. Het tweede deel speelt zich af in 1991 en wordt verteld vanuit de dan 14-jarige Stefan/Steef, het broertje van Jonas. Tot zo ver niets bijzonders. Het briljante zit in de manier waarop de schrijver die twee werelden laat overlappen. Doordat in het tweede gedeelte voorvallen uit het verleden vanuit de ogen van Steef worden herhaald, geeft dit een extra verdieping aan wat er mogelijkerwijs gebeurd is. En je merkt meteen de eigen invulling door de twee verschillende jongens, waardoor er ruimte ontstaat om er zelf nog weer anders tegen aan te kijken. Immers de gedachte- en belevingswereld van een puber is anders dan die van een jongvolwassene en nog weer anders dan de denkstructuren van een volwassene.

Jonathan is eigenlijk een dromer. Hij groeit op met een vaak dronken vader, een lieve maar niet altijd doortastende moeder en een klein broertje dat enorm tegen hem op kijkt. Als net-veertienjarige ontdekt Jonas zijn eigen lichaam, hoe dat op bepaalde handelingen reageert en krijgt hij interesse in meisjes en sex. Hij gaat om met een aantal jongens die, kortweg, niet bepaald een opvoedkundig verantwoorde houding hebben. Er is sprake van heel veel geweld, veel vechten en niet alleen maar bekvechten en die agressieve houding beperkt zich niet tot de jongeren. Al met al een milieu dat mij uiteraard deed terugdenken aan de roman van Alleen met de goden van Alex Boogers (Podium). Daarin gaat het om de jonge Aaron die ook opgroeit aan de onderkant van onze samenleving en zich letterlijk een weg naar zijn toekomst vecht. Ik wéét dat dit de harde werkelijkheid is, verbijsterend om te lezen en dankbaar stemmend dat ik in een totaal andere omgeving en milieu mocht opgroeien. Natuurlijk weet ik dat ook "in mijn tijd" niet al mijn leeftijdgenoten gespaard werden van ruziemakende ouders en karakterveranderingen door overmatig alcoholmisbruik. Ik vraag mij vaak af wat voor invloed zo'n thuissituatie heeft op iemands verdere ontwikkeling.


Ik voelde ondanks alles al heel snel een diepe sympathie voor Jonathan. Zijn worsteling om te ontdekken wie hij is, zijn zoektocht door de literatuur (je zou iedereen zo'n betrokken leraar Nederlands toewensen), zijn onbegrip over en onmacht om te begrijpen hoe en waarom volwassenen reageren zoals zij reageren, ik vond het heel herkenbaar in beeld gebracht. Broertje Steef is net nog wat te jong voor Jonas, dus beiden staan er uiteindelijk alleen voor om hun plek in het leven te ontdekken en de manier waarop zij heftige gebeurtenissen, zoals het overlijden van hun moeder, verwerken.

Hoewel deel 2 als hoofdpersoon Steef heeft, lijkt het er toch vaak op dat het eigenlijk door Jonathan is vormgegeven. Terwijl Steef doodziek in het ziekenhuis ligt, denkt hij terug aan zijn leven. En daardoor ontstaat er op een aantal punten een prachtige overlap met de geschiedenis van Jonas, maar tevens daardoor een invulling van de tussenliggende periode. Een roerige periode waarin de onderlinge verstandhoudingen in de familie en meer specifiek de relatie tussen vader en zijn zonen danig op de proef worden gesteld. Jonas voelt zich enorm verantwoordelijk voor zijn broertje (en voor zijn vader, ook al ligt dat dus allemaal wat gevoeliger en genuanceerder). Vader heeft het door het overlijden van zijn vrouw ook niet makkelijk. Hij was dol op zijn vrouw en heeft altijd geleefd in de angst dat zij bij hem weg zou gaan op de momenten dat hij zijn zelfcontrole weer eens volledig kwijt was.
Natuurlijk is het diep triest dat een veertienjarige jongen ongeneeslijk ziek is. De manier waarop dat wordt beschreven, maakte dat ik af en toe even flink moest slikken om het brok in mijn keel weg te krijgen. Maar toch was dat verdriet niet het overheersende gevoel. Wat voor mij overheerst is de wil en drang om Jonathan te overtuigen van zijn "plicht" om te gaan léven. Niet in het verleden blijven hangen. Het verleden kun je niet uitgummen, maar uiteindelijk bepalen jouw handelingen en keuzes in het heden hoe jij je verder ontwikkelt en hoe je in het leven staat.

Qua sfeer en boodschap lijkt deze roman voor mij op het gevoel dat is blijven hangen na het lezen van Als de winter voorbij is van Thomas Verbogt (Nieuw Amsterdam). Ook daarin hebben bepaalde gebeurtenissen een immense impact op het leven van de hoofdpersoon en moet ook die leren om door te gaan en verantwoordelijkheid voor het eigen hier en nu te nemen.

Net als bij de vorige roman van André Platteel (Alles hiervoor, uitgegeven bij de Arbeiderspers) werd ik gegrepen door zijn schrijfstijl. Met name door alles wat hij niet schrijft, maar wat tussen de regels door valt te begrijpen pakte mij helemaal in en sleurt hij mij mee (zonder weerstand mijnerzijds :) ).

Mijn moeder is overleden toen ik net 15 was. Hoewel haar overlijden als een donderslag bij heldere hemel kwam, dus er geen (lang) ziekbed is geweest, kwam tijdens het lezen van Net veertien toch weer het een en ander flink omhoog. Ook ik werd weer gedwongen om na te denken over de boodschap om te gaan staan en rechtop te gaan lopen, werkelijk te leven. Dat is een aansporing die in mijn beleving voor een ieder van ons geldt.

Veel leesplezier!
theonlymrsjo

Deze blogpost verscheen eerder op www.theonlymrsjo.nl

donderdag 15 december 2016

My own private Idaho (gastblog)


Zo'n twee jaar geleden heb ik kennisgemaakt met twee ontzettend aardige, spontane vrouwen. Zij bleken een stel te zijn en één van hen was op dat moment in verwachting. Via Facebook en Whatsapp onderhouden we sindsdien een vriendschap en de tweede keer dat we elkaar "live" zagen, hebben wij hun parmantige zoontje mogen bewonderen. Tijdens die ontmoeting vertelden zij over hun persoonlijke ervaringen hoe hun (woon)omgeving reageert op hun seksuele geaardheid en gezinssamenstelling. Ik viel zo wat van mijn stoel! Noem mij gerust naïef, maar ik had werkelijk in het moderne Nederland anno nu, niet verwacht dat er nog zoveel weerstand en agressie tegen lesbische/homoseksuele personen zou bestaan.
 
Het klinkt zo makkelijk: kunnen en mogen zijn wie je bent. Maar dat is allesbehalve vanzelfsprekend. En het begint met ontdekken wie je eigenlijk bent. Dat is ook de rode draad in de roman Schittering, geschreven door de Italiaanse Margaret Mazzantini (uitgegeven bij Wereldbibliotheek). In Schittering draait het, kort door de bocht, om twee mannen, Guido en Constantino, in hun persoonlijke ontdekkingstocht naar hun geaardheid en bereidheid verantwoordelijkheid daarvoor te nemen. Eigenlijk gaat het vooral om Guido.

Ik heb deze roman zeker niet in één ruk uitgelezen. Het rare is dat ik best wel even moeite had om door het begin heen te komen. In mijn herinnering wordt er namelijk heel veel tijd besteed aan de jongste jaren van Guido, terwijl ik door zijn latere ontwikkeling en persoonlijke worstelingen pas echt werd gegrepen. Nu ik deze blogpost wilde schrijven, heb ik teruggebladerd en moet ik tot mijn verrassing constateren dat er in werkelijkheid (qua aantal pagina's) niet extreem lang bij de jeugd wordt stilgestaan. Hoe verder ik in het boek kwam, des te meer impact het op mij kreeg. Ik moest voor mijzelf af en toe een leespauze inlassen om het te kunnen blijven behappen en verwerken.

In een werkelijk schitterende en beeldende schrijfstijl schetst Mazzantini hoe Guido, afkomstig uit de gegoede klasse, naar zichzelf kijkt en naar zijn buurjongen Constantino, de zoon van de conciërge van het gebouw waar overigens ook een oom van Guido woont. De onderlinge verhoudingen binnen het gezin en familie komen soms als volledige situaties aan bod, maar vaak ook alleen maar als flarden of een kort terugblik. Het maakt in ieder geval duidelijk dat niet alleen Guido met zichzelf worstelt. Uiteindelijk leven de beide jongens/mannen een extreem dubbelleven. Als zij uiteindelijk aan elkaar toegeven wat zij voor elkaar voelen en dat zij daar ook voor uit willen komen, slaat het noodlot toe in de vorm van een bijzonder gewelddadig incident. Dit incident leidt vervolgens een enorme omwenteling in. Bij Constantino blijkt dan ook veel meer naar boven te komen, wat ook weer een andere blik op het verleden werpt.

In de door mijzelf opgelegde leespauzes las ik de roman Je leeft maar 1 keer van Fausto Brizzi (Luitingh Sijthoff). Deze roman behelst het verhaal van de Italiaanse advocaat Diego, een midden-veertiger, die in een depressie terecht komt. Door zijn gevecht met de levensvragen wie ben ik - wat kan ik - wat wil ik paste het in eerste instantie perfect bij Schittering. Tot aan de zelfmoordpoging van Diego vond ik zijn observaties van zijn leven, zijn ontwikkeling, de reacties van familie, vrienden en verdere buitenwereld, alsmede de onderlinge verhoudingen binnen zijn (voormalige) gezin en familie prettig om te lezen. Na zijn mislukte zelfmoordpoging neemt hij zich voor zijn naasten zo veel mogelijk geluk te bezorgen. Dan komt het wat mij betreft meer in het straatje van boeken als Het Rosie Project. Niets mis mee, maar simpelweg niet echt "mijn ding".

Van Margaret Mazzantini las ik eerder Ga niet weg. Zij heeft een heel eigen stijl. Aan de ene kant voelt het afstandelijk, maar dat maakt aan de andere kant juist weer dat het onder je huid kruipt en heel dichtbij komt. En achteraf is het bijna niet terug te halen waar dat omslagpunt zit. Zij infiltreert met haar woordgebruik en stijl in jouw gedachtenwereld en dan kun (en wil) je niet meer ontsnappen. Natuurlijk kan ik dat niet zo mooi verwoorden als Lidewijde Paris, maar doordat ik Hoe lees ik? van haar heb gelezen, ben ik mij nog meer dan voorheen bewust van bijvoorbeeld wisseling in tijd en perspectief. Het lijkt wel alsof Schittering geschreven is als all-in voorbeeld van de signaleringen en tips van Paris :)

Ik eindig deze blogpost toch even met een soort disclaimer. De titel van deze blogpost is namelijk ontleend aan een film die losjes is gebaseerd op een aantal werken van Shakespeare. Ik zelf heb deze film niet gezien, maar de omschrijving past naar mijn gevoel bij de roman Schittering en in het verhaal zegt/denkt Guido dat hij voor Constantino "zijn eigen Idaho" wil zijn. Maar verder sta ik dus niet in voor de kwaliteit en inhoud van die film.

Als jij mij al langer volgt, dan weet je dat ik houd van dit soort boeken. Boeken die mij in verwarring brengen, die aanschoppen tegen alles wat "we" misschien wel als vanzelfsprekend beschouwen, verhalen die buiten de gebaande paden treden.  Ook los van het thema homoseksualiteit biedt Schittering prachtige zinnen, mooie beelden, diepe emoties. Als jij daar ook van geniet, beveel ik deze roman warm aan.
Veel leesplezier!
theonlymrsjo

Deze blogpost verscheen eerder op www.theonlymrsjo.nl

dinsdag 13 december 2016

Verbouwbezoek





Misschien viel het nog niet op. En je moet er ook wel een beetje goed voor kijken, maar het zit er wel. Glas. Er zit glas in de kozijnen boven de trap in de bibliotheek.

Niet onbelangrijk dat glas. Glas plaats je als er al flink schot in de zaak komt, of in ieder geval redelijk wat schot.
En het glas is ook erg handig tegen al het dwarrelende stof. Dat stof zal de bibliotheekbezoeker niet zijn ontgaan, het ligt namelijk nogal overvloedig overal. Heus, we halen het vaak weg maar er is niet tegenop te stoffen.
Maar dat glas gaat er wel bij helpen. En als het hele verbouwen klaar is wordt alles stofvrij gemaakt.



Maar goed, het verbouwen van de Binding vordert. Het vordert zelfs zo dat er vanmorgen een excursiegroep vanuit het gemeentehuis kwam kijken naar de vorderingen.

Omdat ik zelf al een tijdje niet op de benedenverdieping, waar vroeger Atelier 6 zat was geweest ben ik daar even wezen kijken. Hieronder wat foto's.


Nee, ik weet het, het ziet er nog niet uit als "af".
Maar echt, het schiet op.


Er staan muurtjes, ik zag zelfs al iemand behangen.
Het gaat af komen.
Het stof gaat binnenkort echt weer liggen.

vrijdag 2 december 2016

"Maar waar zijn die bouwmannen dan?"


Het is raar.
Horen en zien vergaat je hier soms. Een boor, nog een boor, weer een boor. Onderbroken door wat hamergeluiden. Gesleep met kozijnen, peinzende blikken, zoeken naar aansluitingen. Van dat soort dingen.

Maar op de foto's die ik maar ontbreekt enig spoor van de bouwmannen.
Hierboven, in het voormalige Atelier 6, er is een hoop bijgekomen sinds vorige week.
Maar er is geen mens te zien.


Op de verdieping boven de bibliotheek, geen mens.


Een vergaderruimte die er opeens stond en al bijna af is. Nee, niemand.

Wat het is, ik weet het niet. er lopen echt flink wat bouwmannen rond in de Binding. Ze doen van alles. Maar echt, zodra ik probeer ze op te foto te zetten schieten ze alle kanten op en tegen de tijd dat je op de "maak foto" knop drukt zijn ze totaal uit beeld verdwenen.


Ja, hier zie je er één. Hij is bezig met de wand die er in de gang in de richting naar het Jan Arentsz loopt wordt geplaatst. Maar hij staat alleen maar op de foto omdat hij me niet zag.



Het begint al aardig vorm te krijgen, de verbouwing van de Binding. Het is nog niet af maar ik zag wel al een tekening hangen met daarop het legpatroon van de vloerbedekking. Als ze daarmee bezig gaan is het eind in zicht lijkt me toch.